بلوغ زودرس کودکان ( دختران و پسرات ): علت، علائم و درمان

امروزه بسیاری از پدرها و مادرها نگران پدیدهای به نام «بلوغ زودرس» در فرزندانشان هستند و اینکه میخواهند بدانند با این پدیده، چگونه باید برخورد علمی و درست داشته باشند.
________________________________________
ظاهر شدن علائم بلوغ از نظر جسمی و هورمونی در دختران قبل از 8 سالگی و در پسران قبل از 9 سالگی، بلوغ زودرس نامیده میشود.

ابتدا این کودکان بلندتر از همسالان خود هستند، ولی به دلیل بلوغ زودرس استخوانها، در نهایت قد کوتاهتری خواهند داشت.
بلوغ در دختران با بزرگ شدن سینهها و شروع عادت ماهانه ظاهر میشود و در پسران با افزایش شهوت که به شکل اختلالات رفتاری تظاهر میکند.

چرا بلوغ زودرس مهم است؟
بلوغ زودرس از دو جنبه اهمیت بسیاری دارد؛ جنبه اول، سبب ایجادکننده است که پزشک متخصص با انجام آزمایشهای لازم و پیگیریهای منظم و دقیق کودک، طی مدت طولانی بەدنبال سبب ایجاد آن می گردد و جنبه دوم، اثر بلوغ زودرس بر رشد قدی و روانی کودک است. همچنین کودکان مقابل استرسهای زمان جوانی قرار میگیرند و نمیدانند چه کار باید بکنند . آنها از نظرجسمی تظاهرات بلوغ را دارند ولی تجربه کافی ندارند.
املی که سبب بروز بلوغ زودرس دز کودکان می گردد
عوامل ژنتیکی نظیر سابقه بلوغ زودرس در والدین و اختلالات هورمونی و کروموزومی نظیر اختلالات عملکرد غدد هیپوتالاموس و هیپوفیز، تیروئید و اختلالت غدد فوق کلیوی و غدد جنسی می باشد که اغلب با علائم دیگر ناشی از اختلال زمینه ای غده درگیر همراه است به عنوان مثال در گیری غده تیروئید علاوه بر تحت تاثیر قرار دادن فرایند بلوغ با علائم دیگری مانند اختلال در وضعیت اجابت مزاج، رشد و کیفیت موها، خشکی یا رطوبت غیر عادی .پوست، اضطراب، تپش قلب و .... همراه می باشد

علائم بلوغ زودرس در دختران و پسران

خصوصیات جنسی ثانویه عبارتند از بزرگ شدن بیضهها (بیش از 3 میلیلیتر) و/یا رشد موهای زهار در پسران، و رشد سینهها و/یا موهای زهار در دختران. سایر نشانههای گویای آغاز بلوغ عبارتند از آکنه، بالا رفتن سرعت رشد، تغییر صدا، خونریزی یا ترشحات واژنی، و بلوغ و تکامل اسکلتبندی بدن. برای توصیف کودکان پایینتر از سن بلوغ که برخی نشانههای بلوغ را دارند از عبارات مختلفی استفاده میشود، از جمله تلارک زودرس، آدرنارک زودرس، پوبارک زودرس و منارک زودرس. البته، علیرغم وجود این نشانهها، لزوماً نمیتوان گفت که این کودکان دچار بلوغ زودرس شدهاند. بلوغ زودرس میتواند به چند شکل اتفاق بیفتد. به طور طبیعی، هیپوتالاموس با تحریک هیپوفیز برای آزادسازی گنادوتروپینها (FSH و LH)، که هورمونهای کنترل کننده رشد و عملکرد اندامهای جنسی هستند، آغازگر فرایند بلوغ است. با آزاد شدن گنادوتروپینها، استروئیدها (برای مثال استروژن، پروژسترون یا تستوسترون) نیز ساخته و ترشح میشوند، که این باعث بروز خصوصیات جنسی ثانویه میشود. اگر این فرایند پیش از سن بلوغ رخ دهد، کودک کم کم صاحب خصوصیات جنسی ثانویه شده و در نهایت پیش از رسیدن به سن معمول بلوغ به بلوغ جنسی میرسد. از آنجا که این عارضه معمولاً باعث سرعت گرفتن بلوغ استخوانها میشود، همجوشی صفحههای رشدی زودتر از آنچه انتظار میرود رخ داده و در نتیجه قد شخص کوتاه میماند. البته، کودکان مبتلا به بلوغ زودرس در کودکی نسبت به همسالانشان بلند قدترند.

علل بلوغ زودرس
یکی دیگر از علل شایع بلوغ زودرس در کودکان که در جوامع امروزی جای تامل بیشتری دارد عوامل محیطی و خارجی هستند که شاید در حال حاضر شایع ترین علت این عارضه را تشکیل می دهند که در ادامه به چند مورد اشاره می کنم.

1. استفاده کنترل نشده کودکان از وسایل الکترونیکی ارتباطی نظیر گوشی های موبایل تبلت ها کامپیوتر و گشت و گذارهای کنترل نشده در فضاهای مجازی نظیر اینترنت و تماشای برنامه های تلویزیونی خصوصا شبکه های ماهواره ای که مناسب سن کودک نمی باشد یکی از علل شایع بلوغ زودرس در کودکان می باشد.

2. استفاده از مواد غذایی حاوی مواد نگهدارنده مانند غذاهای آماده و کنسرو شده و فست فودها و مصرف زیاد ترکیبات حاوی کافئین مانند شکلات قهوه و نسکافه و همچنین استفاده بی رویه از مکمل های دارویی و ترکیبات حاوی زینک یکی دیگر از علل رایج بلوغ زودرس در کودکان امروزی می باشد.

3.دیر خوابیدن کودک در هنگام شب و عادت به شب بیداری نیز از علل زمینه ساز بلوغ زودرس می باشد.

4.یکی دیگر از علل زمینه ساز این اختلال محیطی است که کودک در آن محیط پرورش می یابد دوستان، اطرافیان، محیط مدرسه و منزل اگر کنترل نشده و دور از مسائل اخلاقی و ارتباطات سالم باشد سبب آگاهی بیشتر کودکان از مسائل جنسی و نهایتا منجر به بروز بلوغ زودرس می گردد.

جلوگیری از بلوغ زودرس
راه حل پیشگیری به تغذیه و توجه به رشد مناسب فرد بستگی دارد. والدین باید از چاقی مفرط فرزندان شان پیشگیری کنند و به هیچ وجه مرغ و تخم مرغ ماشینی و فراورده های هورمونی را به خصوص به دختران خود ندهند. آمپول های تزریقی برای جلوگیری از بلوغ زودرس نیز بسیار مضر می باشند و استفاده از آن به هیچ عنوان پیشنهاد نمی شود. همان طور که مصرف داروهایی کە ممکن است منجر به بلوغ جنسی زودرس شود نیز اصلا مناسب نیست. والدین باید مراقب باشند با دیدن علائم اولیه اگر لزومی به درمان بود حتما درصدد درمان برآیند.
نکته مهم این است که هوش این کودکان طبیعی و حتی در مواردی بالاتر از کودکان همسن است.

راه های درمان
هنگامیکه بلوغ در سنین پایین شروع شود، رشد قدی کودکان بیشتر میشود و به نسبت کودکان همسن خود، قد بلندتری خواهند داشت، ولی پس از ۲ یا ۳ سال، رشد قدی متوقف میشود و آنها در نهایت بزرگسالان کوتاه قدی خواهند شد. از نظر شکل جسمی و ظاهری بدن نیز ممکن است مشکلاتی دیده شود. به علاوه، از نظر روانی نیز این کودکان دچار مشکلات زیادی خواهند شد.
رشد سینهها یا ایجاد قاعدگی در دختران کمسن یا رویش موهای صورت و کلفتی صدا در پسران کمسن در مقایسه با سایر همسالان خود، باعث بروز اضطراب شدید در این کودکان و والدین آنها میشود.بنابراین درمان بلوغ زودرس باید بسیار زود شروع شود (قبل از سن استخوانی ۱۲ سال برای دختران و ۱۳ سال برای پسران).
در صورت موفقیت، پزشک درمان را تا رسیدن کودک به سن طبیعی بلوغ ادامه میدهد و سپس قطع میکند تا بلوغ به طور طبیعی پیش برود.
در واقع، آگاهی والدین از نشانههای بلوغ زودرس و مراجعه زود و به موقع، موفقیت درمان را به دنبال دارد.
نکته مهم این است که هوش این کودکان طبیعی و حتی در مواردی بالاتر از کودکان همسن خودشان است، ولی به دلیل تغییرات ظاهری و نیز تاثیر هورمونها، ممکن است دچار اختلالات رفتاری، حالتهای تهاجمی و حتی افسردگی شونددر برخی موارد، روشهای جراحی برای درمان تودههایی که در مغز به صورت نابجا هورمون ترشح میکنند، استفاده میشود.

آیا بلوغ زودرس ارثی است؟
________________________________________
بلوغ زودرس در برخی از خانوادهها بیشتر ظاهر میشود، بنابراین اگر پدر و مادر یا خواهر و برادر بدون علت زمینهای به بلوغ زودرس مبتلا شده باشند، شانس ابتلا افزایش مییابد.

پیامدهای بلوغ زودرس چیست؟
________________________________________
اگر چه کودکان که تحت بلوغ زودرس قرار دارند، اغلب در ابتدا بلندتر و بالغتر از همسالان خود به نظر میرسند، اما اگر بلوغ زودرس آنها درمان نشود، ممکن است در طول زمان رشد و قد آنها نسبت به بزرگسالان، بهطور قابل توجهی کمتر از حد طبیعی باشد. با این حال، میزان آن بهشدت و نحوه آغاز بلوغ زودرس بستگی دارد. کودکانی که صرفاً دچار بلوغ زودرس خفیف میشوند، معمولاً مشکلی در خصوص قد نسبت به همسالان خود نخواهند داشت.
کودکانی که مبتلا به بلوغ زودرس باشند، ممکن است زود هنگام در معرض هورمونهای جنسی قرار بگیرند، بنابراین احتمال دارد، ظاهر فیزیکی آنها نسبت به همسالانشان متفاوت باشد. این موضوع میتواند منجر به بروز مشکلات رفتاری در آنها شود، زیرا که با آنها رفتارهایی خواهد شد که متناسب سن واقعی آنها نمیباشد.
در دختران مبتلا به بلوغ زودرس، گاهی اوقات شاهد افزایش وزن و همچنین سندرم تخمدان پلی کیستیک میباشیم. اگرچه مشخص نیست، این شرایط ناشی از خود بیماری است یا شرایط درمان بیماری...

متابولیسم و رشد کودکان و بیماری های غدد...